Contact | Routebeschrijving | Nieuwsbrieven

woensdag 28 januari 2015 08:08

“Activerend beheer” als een mogelijk “eerstelijns”- alternatief voor Beschermingsbewind.

Geschreven door  G. Lankhorst
Rate this item
(1 Stem)

Zou een gemeentelijke instelling zelf een alternatief voor een beschermingsbewind kunnen organiseren ? Een soort “minnelijk voortraject” analoog aan de twee fasen aanpak van schuldhulp en Wsnp ? Dat is een actuele vraag bij een groeiend aantal mensen met problematische schulden en toenemende kosten. Een deel van deze mensen is (tijdelijk) niet in staat om goed voor zijn of haar eigen financiële belangen te zorgen. Zij kunnen dan door de Kantonrechter onder beschermingsbewind (ook wel: meerderjarigenbewind) worden geplaatst. De kosten voor de beschermingsbewindvoering worden meestal betaald door de gemeente uit de bijzondere bijstand. Uit recent onderzoek is gebleken dat deze kosten een stijgende tendens vertonen over de afgelopen jaren. De Staatssecretaris van Sociale Zaken heeft dit aan de Tweede Kamer bericht (Brief van 1 juli 2014, 24 515, nr 291).

 

Door een omvangrijke wetswijziging per 1 januari 2014 is het zogenaamde schuldenbewind ook in de wet verankerd als grondslag om mensen (al dan niet tijdelijk) onder een beschermingsbewind te plaatsen. Tot 1 januari 2014 gold als voorwaarde dat de persoon vanwege een lichamelijke of geestelijke toestand tijdelijk of blijvend niet in staat is zijn
financiële belangen te behartigen. De wetswijziging heeft een wettelijke grondslag geboden aan een bestaande praktijk om nu ook een bewind uit te spreken als mensen chronisch geld verkwisten en/ of in een problematische schuldensituatie zijn gekomen.

Gemeenten ervaren dat het beroep op de bijzondere bijstand groeit, zonder veel mogelijkheden tot beïnvloeding (al is per 1 januari 2014 de rol van de gemeente bij de aanvraag wel enigszins uitgebreid). Een onderbewindstelling is nu eenmaal een beslissing van de kantonrechter, waar de gemeente op grond van de Wet Werk & Bijstand uitvoering aan moet geven. Bewindvoering is vaak een ingrijpende en relatief dure oplossing. Het is niet altijd even duidelijk of niet had kunnen worden volstaan met een minder langdurige en ingrijpende maatregel. Die “eerstelijnsvoorziening” moet dan wel voorhanden zijn natuurlijk. Hoe minder alternatieven er zijn voor burgers, des te eerder men zich genoodzaakt ziet om een beroep te doen op de bewindvoering via de Kantonrechter.

Het inzicht groeit dat een vroegtijdig ingrijpen, bijvoorbeeld in de vorm van een pro-actieve schuldhulpverlening of door advies en begeleiding door gemeentelijke sociaal raadslieden, grotere problemen en een aanvraag onderbewindstelling kan voorkomen. Zo kan de gemeente de vaste lasten betalen en kunnen de raadslieden helpen bij bijzondere regelingen, en bijvoorbeeld problemen met loonbeslag. Er zijn ook “best practices” op dit terrein. Zo is in Arnhem welzijnsorganisatie Rijnstad het project ‘Activerend beheer’ gestart. Burgers die hier aan meedoen worden
een jaar lang begeleid in hun financiële beslommeringen. Opzet is om met een “medium-budgetbeheer” mensen zoveel mogelijk te leren zelf hun financiën te gaan regelen. Een deel van de vaste lasten wordt betaald, maar niet alles, hetgeen stimulerend is voor de zelfredzaamheid. Vandaar de term “activerend beheer”, waarmee bedoeld is dat de eigen verantwoordelijkheid van de klant niet zomaar wordt overgenomen. Zelf (deels) je financiën regelen draagt bij aan een positiever zelfbeeld. Mocht na dit jaar ‘activerend beheer’ nog een vorm van ‘ondersteunend beheer’ nodig zijn, dan wordt er een keuze gemaakt tussen lichte varianten, bijvoorbeeld inzet van vrijwilligers bij thuisadministratie, of met behulp van sociale wijkteams, of een zwaardere variant. Een zware variant kan na een jaar ook zijn dat een gang naar de Kantonrechter voor een onderbewindstelling juist wel de beste oplossing is. Meer informatie over dit innovatieve project is te vinden op www.rijnstad.nl.

Last modified on vrijdag 30 januari 2015 14:06

Leave a comment